Πότε χρησιμοποιούμε ανοιχτές ή κλειστές ερωτήσεις και πώς τις συνδυάζουμε

Πότε χρησιμοποιούμε ανοιχτές ή κλειστές ερωτήσεις σε ένα ερωτηματολόγιο; Ο κανόνας είναι απλός: οι περισσότερες ερωτήσεις πρέπει να είναι κλειστές, γιατί απαντώνται γρήγορα και δίνουν απαντήσεις που μετριούνται. Ανοιχτή ερώτηση βάζετε όταν δεν μπορείτε να προβλέψετε τις απαντήσεις, όταν μια έτοιμη λίστα θα επηρέαζε την απάντηση, όταν χρειάζεστε ακριβή αριθμό ή όταν θέλετε τον λόγο πίσω από μια βαθμολογία. Κρατήστε τις ανοιχτές ερωτήσεις λίγες, μην ξεκινάτε με αυτές και κλείστε με ένα προαιρετικό πεδίο σχολίων. Αν στήνετε ερωτηματολόγιο, θα βρείτε παρακάτω πίνακα απόφασης, κανόνες για τη σειρά των ερωτήσεων, μια μέθοδο με πιλοτική έρευνα και ένα παράδειγμα. Τι είναι οι ερωτήσεις ανοικτού και κλειστού τύπου εξηγεί ξεχωριστό άρθρο.

Με λίγα λόγια

  • Οι κλειστές ερωτήσεις είναι ο κανόνας· ανοιχτή βάζετε όταν δεν μπορείτε να απαριθμήσετε τις απαντήσεις ή χρειάζεστε τα λόγια του ίδιου του ερωτώμενου.
  • Μια βαθμολογία και αμέσως μετά ένα προαιρετικό «Γιατί;» σας δίνουν και τον αριθμό και τον λόγο.
  • Δεν ξέρετε ποιες επιλογές να δώσετε; Ρωτήστε ανοιχτά σε μια πιλοτική έρευνα με αρκετούς συμμετέχοντες και κάντε τις συχνότερες απαντήσεις λίστα επιλογών.
  • Λίγες ανοιχτές ερωτήσεις, όχι στην αρχή, και ένα πεδίο σχολίων στο τέλος.

Πότε χρησιμοποιούμε κλειστές ερωτήσεις

Επιλέξτε κλειστή ερώτηση όταν ξέρετε τις πιθανές απαντήσεις και θέλετε να τις μετρήσετε, να συγκρίνετε ομάδες ή να επαναλάβετε την έρευνα του χρόνου με τις ίδιες επιλογές. Στα αποτελέσματα οι απαντήσεις εμφανίζονται αμέσως σε γράφημα ράβδων ή πίτας.

Κλειστές είναι συνήθως και οι ερωτήσεις προφίλ με σύντομη, γνωστή λίστα: θέση εργασίας, κλάδος, περιφέρεια, συχνότητα αγορών. Η ιδιοκτήτρια ενός ιστότοπου με συνταγές, για παράδειγμα, ρωτά τους επισκέπτες σε ποια ηλικιακή ομάδα ανήκουν, με τι ασχολούνται και πόσο συχνά μπαίνουν, για να δει ποιος είναι ο τυπικός επισκέπτης και τι να προβάλει. Οι ηλικιακές ομάδες της αρκούν, γιατί δεν χρειάζεται μέση ηλικία.

Όσο περισσότεροι είναι οι ερωτώμενοι, τόσο ισχυρότερο το επιχείρημα υπέρ των κλειστών ερωτήσεων: κάθε ανοιχτή απάντηση κάποιος πρέπει να τη διαβάσει.

Πέντε περιπτώσεις όπου η ανοιχτή ερώτηση είναι καλύτερη

  1. Δεν ξέρετε ακόμη τις πιθανές απαντήσεις. Σε ένα νέο θέμα ή στην αρχή μιας έρευνας, κάθε λίστα είναι εικασία. Παράδειγμα: «Σας δυσκόλεψε κάτι στην online παραγγελία; Αν ναι, τι;»
  2. Μια λίστα θα υπέβαλλε την απάντηση. Οι έτοιμες επιλογές επηρεάζουν τις απαντήσεις, όπως και οι καθοδηγητικές ερωτήσεις. Τις αυθόρμητες απαντήσεις τις παίρνετε με ανοιχτή ερώτηση. Παράδειγμα: «Ποιες εφαρμογές για παραγγελία φαγητού γνωρίζετε;» Βάλτε την πριν από κάθε ερώτηση ή σελίδα που αναφέρει ονόματα εφαρμογών.
  3. Χρειάζεστε ακριβή αριθμό. Αριθμός εργαζομένων, ποσό αγορών, ηλικία για μέσο όρο: ζητήστε τον με το πεδίο «Αριθμός» (καρτέλα «Πεδία στοιχείων») και όχι με διαστήματα, που μπορεί να μετατοπίσουν τις απαντήσεις. Εξαίρεση είναι τα ευαίσθητα ποσά, όπως το εισόδημα: πολλοί αρνούνται να δώσουν ακριβές ποσό, οπότε εκεί δώστε διαστήματα.
  4. Θέλετε τον λόγο πίσω από μια βαθμολογία. Η κλίμακα δείχνει πόσο ικανοποιημένοι είναι οι πελάτες, όχι γιατί. Μετά τη βαθμολογία ρωτήστε: «Ποιος είναι ο κύριος λόγος για τη βαθμολογία σας;»
  5. Οι ερωτώμενοι είναι λίγοι και κάθε απάντηση μετράει. Σε μια ομάδα ειδικών, ένα μικρό τμήμα ή μια τάξη μπορείτε να τις διαβάσετε όλες. Εκεί όμως ένα σχόλιο μπορεί να μαρτυρήσει ποιος το έγραψε, από τις λεπτομέρειες ή το ύφος του. Ζητήστε να μην αναφέρονται ονόματα και αφαιρέστε ό,τι φανερώνει τον συντάκτη πριν δείξετε ένα σχόλιο στην ομάδα ή στον προϊστάμενο.

Πίνακας απόφασης: ανοιχτή ή κλειστή ερώτηση

Αν διστάζετε για μια ερώτηση, ελέγξτε τα πέντε κριτήρια:

Κριτήριο Κλειστή ερώτηση όταν… Ανοιχτή ερώτηση όταν…
Στόχος θέλετε να μετρήσετε και να συγκρίνετε θέλετε να κατανοήσετε ή να ανακαλύψετε κάτι νέο
Στάδιο πρόκειται για την κύρια έρευνα ή επαναλαμβάνετε μια έρευνα πρόκειται για πιλοτική έρευνα ή για πρώτη διερεύνηση του θέματος
Αριθμός ερωτωμένων πολλοί λίγοι, και κάθε απάντηση μετράει
Ποιος θα διαβάσει τις απαντήσεις κανείς δεν έχει χρόνο να τις ομαδοποιήσει κάποιος θα τις διαβάσει και θα τις ομαδοποιήσει
Είδος απάντησης μια επιλογή ανάμεσα σε γνωστές απαντήσεις ένας ακριβής αριθμός ή ένας λόγος

Πώς συνδυάζουμε ανοιχτές και κλειστές ερωτήσεις στο ίδιο ερωτηματολόγιο

Οι κλειστές ερωτήσεις δίνουν τους αριθμούς και οι ανοιχτές την εξήγησή τους.

Η σειρά των ερωτήσεων

Ξεκινήστε με εύκολες ερωτήσεις που ταιριάζουν με το θέμα της πρόσκλησης. Μην ανοίγετε με ανοιχτή ερώτηση που ζητά λεπτομερή απάντηση. Σύμφωνα με το εγχειρίδιο της καναδικής στατιστικής υπηρεσίας Statistics Canada (2003), οι ερωτώμενοι μπορεί να μην την απαντήσουν. Μέσα σε κάθε θέμα πηγαίνετε συνήθως από τα γενικά στα ειδικά: σε ένα ξενοδοχείο, πρώτα η διαμονή συνολικά, μετά το δωμάτιο και στο τέλος η καθαριότητά του.

Κρατήστε τις ανοιχτές ερωτήσεις λίγες. Πόσες είναι «λίγες» εξαρτάται από το ποιος θα διαβάσει τις απαντήσεις· γενικός κανόνας δεν υπάρχει. Βάλτε τις δίπλα στην κλειστή ερώτηση του ίδιου θέματος, όχι όλες στο τέλος. Στα μακροσκελή ερωτηματολόγια οι απαντήσεις εκεί είναι συνήθως πιο σύντομες και λείπουν συχνότερα. Η μόνη εξαίρεση είναι το προαιρετικό πεδίο σχολίων.

Η βαθμολογία και ο λόγος της

Ένα χρήσιμο ζευγάρι είναι μια βαθμολογία και αμέσως μετά μια προαιρετική ανοιχτή ερώτηση για τον λόγο. Με τους κανόνες λογικής μπορείτε να δείξετε τη δεύτερη μόνο σε κάποιους συμμετέχοντες. Η ενέργεια «Εμφάνιση ερώτησης» εκτελείται μόλις δοθεί η απάντηση, οπότε οι δύο ερωτήσεις χωράνε στην ίδια σελίδα.

Αν όμως ρωτάτε «Γιατί;» μόνο όσους έβαλαν χαμηλό βαθμό, θα μάθετε τι ενοχλεί τους δυσαρεστημένους, αλλά όχι τι εκτιμούν οι υπόλοιποι. Καλύτερα ρωτήστε όλους ή, τουλάχιστον, και τα δύο άκρα της κλίμακας, όχι μόνο το χαμηλό. Αν οι απαντήσεις θα είναι πάρα πολλές, ρωτήστε μόνο ένα τυχαίο τμήμα των ερωτωμένων.

Ανοιχτές ερωτήσεις που απαντώνται εύκολα

Διαλέξτε πεδίο ανάλογα με την απάντηση που περιμένετε: «Μονή γραμμή» για μια λέξη ή ένα όνομα, «Πολλαπλές γραμμές» για μια γνώμη. Βοηθά και μια πρόταση για το γιατί η απάντηση έχει σημασία· δείτε πώς να γράψετε εισαγωγή και οδηγίες στην έρευνά σας. Ένας ελάχιστος αριθμός χαρακτήρων δεν εγγυάται καλύτερες απαντήσεις και μπορεί να κάνει κάποιους να εγκαταλείψουν την έρευνα.

Μην επιλέγετε «Υποχρεωτική απάντηση» στις ανοιχτές ερωτήσεις, εκτός από μία που πραγματικά χρειάζεστε. Η υποχρεωτική απάντηση γενικά αυξάνει τις εγκαταλείψεις (Stieger, Reips και Voracek, 2007).

Σκεφτείτε και το κινητό. Στο πάνελ του Pew Research Center (2023), όσοι απαντούσαν από κινητό ή tablet άφηναν πιο συχνά αναπάντητες τις ανοιχτές ερωτήσεις: 15% έναντι 11% στον υπολογιστή. Έγραφαν επίσης πιο σύντομα. Η διαφορά αυτή παρατηρήθηκε και δεν αποδεικνύει ότι φταίει η συσκευή, συνηγορεί όμως υπέρ σύντομων, συγκεκριμένων ερωτήσεων.

Το πεδίο σχολίων στο τέλος

Κλείστε με την προαιρετική ερώτηση «Υπάρχει κάτι άλλο που θα θέλατε να μας πείτε;». Δεν θα τη συμπληρώσουν όλοι: σε τρεις έρευνες των O’Cathain και Thomas (2004), σχόλια έγραψε από το 30% έως το 58% όσων είχαν συμπεριληφθεί στο δείγμα. Όσοι γράφουν μπορεί να διαφέρουν από τους υπόλοιπους, γι’ αυτό διαβάστε τα σχόλια ως επιπλέον πληροφορία και όχι ως ψηφοφορία.

Από την ανοιχτή στην κλειστή ερώτηση μέσω πιλοτικής έρευνας

Αν δεν ξέρετε ποιες επιλογές απάντησης να δώσετε, μην τις επινοήσετε: συλλέξτε τις σε τέσσερα βήματα.

  1. Κάντε την ερώτηση ανοιχτά σε μια πιλοτική έρευνα. Κατά τη Statistics Canada, για να οριστούν οι επιλογές από ελεύθερες απαντήσεις χρειάζονται από 50 έως 100 δοκιμαστικές συνεντεύξεις. Ο ίδιος γύρος σας χρησιμεύει και ως δοκιμή του ερωτηματολογίου, ένα από τα 10 βήματα για να δημιουργήσετε μια έρευνα.
  2. Χωρίστε τις απαντήσεις σε λεπτομερείς κατηγορίες και μετά ενώστε τις σπάνιες που λένε το ίδιο. Η ένωση γίνεται εύκολα και αργότερα. Για να χωρίσετε μια κατηγορία, όμως, πρέπει να ξαναδιαβάσετε όλες τις απαντήσεις. Την κωδικοποίηση αναλυτικά την εξηγεί το άρθρο για τις ανοιχτές και τις κλειστές ερωτήσεις.
  3. Κάντε τις συχνότερες κατηγορίες επιλογές απάντησης και προσθέστε το «Άλλο» με πεδίο κειμένου (ρύθμιση «Εμφάνιση επιλογής 'Άλλο'»). Οι επιλογές πρέπει να είναι διεξοδικές και αμοιβαίως αποκλειόμενες: να καλύπτουν κάθε πιθανή απάντηση χωρίς να επικαλύπτονται. Δείτε και πώς να δημιουργήσετε ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Η κατανομή θα διαφέρει λίγο από εκείνη της ανοιχτής ερώτησης.
  4. Παρακολουθήστε το «Άλλο» στην κύρια έρευνα. Τα κείμενα εμφανίζονται στη λίστα «Άλλες απαντήσεις» των αποτελεσμάτων. Αν πολλοί γράφουν το ίδιο, κάντε το επιλογή την επόμενη φορά.

Ενδεικτικό παράδειγμα: ένα κατάστημα με είδη για κατοικίδια ρωτά 60 πελάτες «Ποιος είναι ο κύριος λόγος που επιλέξατε το κατάστημά μας;» και ομαδοποιεί τις απαντήσεις έτσι:

Απαντήσεις στην πιλοτική έρευνα Λεπτομερής κατηγορία Επιλογή στην κλειστή ερώτηση
«είναι φθηνότερο», «έχει συχνά προσφορές» τιμές· προσφορές Τιμή
«είναι δίπλα στο σπίτι μου», «περνάω από μπροστά» κοντά στο σπίτι· στη διαδρομή Τοποθεσία
«βρίσκω την τροφή που τρώει ο σκύλος μου» μεγάλη ποικιλία Ποικιλία προϊόντων
«μου το σύστησε μια φίλη» σύσταση Σύσταση

Η κλειστή ερώτηση της κύριας έρευνας έχει αυτές τις τέσσερις επιλογές και το «Άλλο».

Παράδειγμα ερωτηματολογίου με ανοιχτές και κλειστές ερωτήσεις

Ένα σύντομο ερωτηματολόγιο που στέλνει ένα ηλεκτρονικό κατάστημα μετά την παραγγελία:

  1. Μαζί με αυτή την παραγγελία, πόσες φορές έχετε αγοράσει από εμάς τους τελευταίους 12 μήνες; Κλειστή, μία απάντηση: 1 / 2–3 / 4–6 / 7–11 / 12 ή περισσότερες. Εύκολη αρχή με σαφή χρονική περίοδο.
  2. Πόσο ικανοποιημένοι είστε από την τελευταία σας παραγγελία; Κλειστή, με λεκτική ετικέτα σε κάθε σημείο της κλίμακας: «Πολύ ικανοποιημένος/η», «Ικανοποιημένος/η», «Ούτε ικανοποιημένος/η ούτε δυσαρεστημένος/η», «Δυσαρεστημένος/η», «Πολύ δυσαρεστημένος/η».
  3. Ποιος είναι ο κύριος λόγος για τη βαθμολογία σας; Ανοιχτή, προαιρετική.
  4. Ποιες από τις παρακάτω υπηρεσίες χρησιμοποιήσατε στην τελευταία σας παραγγελία; Μπορείτε να επιλέξετε περισσότερες από μία. Κλειστή με «Άλλο»: παράδοση στο σπίτι / παραλαβή από το κατάστημα / παραλαβή από θυρίδα δεμάτων / συσκευασία δώρου / ζωντανή συνομιλία με την εξυπηρέτηση / καμία από αυτές, συν «Άλλο» με πεδίο κειμένου. Γράψτε στην ερώτηση ότι το «καμία από αυτές» δεν συνδυάζεται με άλλες και ελέγξτε τέτοιους συνδυασμούς στον καθαρισμό των δεδομένων.
  5. Πόσο πιθανό είναι να προτείνετε το κατάστημα σε έναν φίλο ή συνάδελφο; Κλειστή, από 0 = «Καθόλου πιθανό» έως 10 = «Εξαιρετικά πιθανό». Είναι τυποποιημένη ερώτηση, γι’ αυτό η κλίμακά της διαφέρει από εκείνη της ερώτησης 2. Στο Survey.gr υπάρχει γι’ αυτήν ο τύπος ερώτησης «NPS (0-10)»· η αναφορά του υπολογίζει μόνη της τον δείκτη (ερωτηματολόγιο NPS).
  6. Πόσα άτομα στο νοικοκυριό σας χρησιμοποιούν τα προϊόντα που παραγγέλνετε από εμάς; Ανοιχτή, πεδίο «Αριθμός»: ένα στοιχείο που το κατάστημα δεν έχει στα αρχεία του.
  7. Υπάρχει κάτι άλλο που θα θέλατε να μας πείτε; Ανοιχτή, προαιρετική.

Μια πληρέστερη εκδοχή, με βαθμολογίες και ανοιχτές ερωτήσεις, είναι το έτοιμο ερωτηματολόγιο ικανοποίησης πελατών.

Συνοψίζοντας

Κλειστές ερωτήσεις για ό,τι μπορείτε να απαριθμήσετε και θέλετε να μετρήσετε· ανοιχτές για ό,τι δεν απαριθμείται, για ακριβείς αριθμούς και για τους λόγους πίσω από τις βαθμολογίες. Αν δεν ξέρετε τις επιλογές, ρωτήστε πρώτα ανοιχτά σε μια πιλοτική έρευνα. Ξεκινήστε με εύκολες κλειστές ερωτήσεις, κρατήστε τις ανοιχτές λίγες και προαιρετικές και κλείστε με ένα πεδίο σχολίων. Και πριν προσθέσετε μια ανοιχτή ερώτηση, αποφασίστε ποιος θα διαβάσει τις απαντήσεις.

Έτοιμο πρότυπο: ερωτηματολόγιο ικανοποίησης πελατών

Ένα πλήρες ερωτηματολόγιο 12 ερωτήσεων, με κλειστές και ανοιχτές ερωτήσεις, και μια γρήγορη έρευνα 2 ερωτήσεων: η βαθμολογία και ο λόγος της.

Δείτε το πρότυπο

Διαβάστε ακόμα