Δείγμα για ερωτηματολόγιο: πώς θα βρείτε τους σωστούς συμμετέχοντες

Για να βρείτε δείγμα για ερωτηματολόγιο χωρίς πάνελ ερευνών, πρέπει να φτάσετε σε όσους πληρούν τα κριτήριά σας και να κρατήσετε έξω τους υπόλοιπους. Γράψτε ποιοι πληρούν τα κριτήρια, αναζητήστε τους εκεί όπου βρίσκονται και ελέγξτε τα με μία υποχρεωτική ερώτηση φίλτρου στην αρχή, συνδεδεμένη με κανόνες λογικής, ώστε όσοι δεν τα πληρούν να βγαίνουν χωρίς εμπόδια και να μετρώνται σωστά. Μια μικρή πιλοτική έρευνα δείχνει έπειτα πόσοι ξεκινούν, πόσοι πληρούν τα κριτήρια και πόσοι ολοκληρώνουν, και από εκεί βγαίνει πόσους να προσκαλέσετε. Ο οδηγός είναι για επιχειρήσεις, σχολεία, τμήματα ανθρώπινου δυναμικού και φοιτητές που ψάχνουν συμμετέχοντες ανάμεσα σε δικούς τους πελάτες, μέλη ή γονείς μαθητών.

Τα βασικά σημεία

• Γράψτε ποιος πληροί τα κριτήρια πριν στείλετε οτιδήποτε.
• Ελέγξτε τα με μία ουδέτερη, υποχρεωτική ερώτηση «Μία απάντηση», μόνη της στην πρώτη σελίδα.
• Στις απαντήσεις που δεν περνούν βάλτε κανόνα «Η έρευνα να ολοκληρώνεται» και μετρήστε χωριστά τους αποκλεισμένους.
• Για λίστα email, διαιρέστε τις απαντήσεις που χρειάζεστε με το γινόμενο των τριών ποσοστών της πιλοτικής έρευνας· για ανοιχτό σύνδεσμο προσκλήσεις δεν υπολογίζονται.
• Για σύνδεσμο που κοινοποιείται, δεν έχει νόημα να υπολογιστεί περιθώριο σφάλματος· μην αναφέρετε κανένα.

Ορίστε ποιοι πληρούν τα κριτήρια πριν αναζητήσετε συμμετέχοντες

Ξεκινήστε από έναν γραπτό κανόνα: από αυτόν εξαρτώνται η ερώτηση φίλτρου, η λογική και κάθε αριθμός της αναφοράς. Γράψτε κριτήρια που μπορεί να επιβεβαιώσει ο ίδιος ο ερωτώμενος, με χρονικό πλαίσιο: «αγόρασε από εμάς τουλάχιστον μία φορά τους τελευταίους 12 μήνες», «γονιός παιδιού στις τέσσερις πρώτες τάξεις του σχολείου μας». Το ίδιο ζητούν τα Standard Definitions της Αμερικανικής Ένωσης για την Έρευνα της Κοινής Γνώμης (AAPOR): να ορίζεται από πριν τι μετρά ως ολοκληρωμένη απάντηση και ποιος αποκλείεται.

Μια υπόθεση για ένα κανάλι («οι ακόλουθοί μας στο Instagram είναι κυρίως γυναίκες κοντά στα 30») λέει πού να ψάξετε, όχι ποιος πληροί τα κριτήρια. Αυτό το επιβεβαιώνει μόνο μια ερώτηση για το ίδιο το κριτήριο, δημογραφική (ηλικιακή ομάδα, πόλη) ή για μια συμπεριφορά (αγορά μέσα στον τελευταίο χρόνο).

Εκτιμήστε πόσο σπάνια είναι η ομάδα που αναζητάτε

Όσο πιο σπάνια είναι η ομάδα, τόσο περισσότερες προσκλήσεις χρειάζεστε.

• Τα δικά σας στοιχεία είναι συνήθως ο καλύτερος οδηγός, π.χ. το ποσοστό των πελατών σας που αγόρασαν πέρυσι.
• Παλαιότερες έρευνες στην ίδια ομάδα δείχνουν πώς έφτασαν άλλοι σε αυτήν.
• Οι επίσημες στατιστικές (ΕΛΣΤΑΤ, στην Κύπρο η Στατιστική Υπηρεσία, Eurostat) βοηθούν μόνο για ευρείες ομάδες, όπως μια ηλικιακή ομάδα ή μια περιφέρεια. Παραθέστε αριθμό μόνο από πίνακα που ανοίξατε εσείς.

Κανάλια που φτάνουν στους σωστούς συμμετέχοντες

Η δική σας λίστα επαφών είναι το πιο δυνατό κανάλι για μια ομάδα που ήδη γνωρίζετε. Ένας ανοιχτός σύνδεσμος φτάνει σε περισσότερους, αλλά δεν ελέγχετε ποιος απαντά.

Η δική σας λίστα: προσκλήσεις μέσω email

Στην καρτέλα «Διανομή μέσω email» η παρακολούθηση συμμετοχών είναι από προεπιλογή απενεργοποιημένη· για να συνδέεται κάθε απάντηση με τον παραλήπτη, επιλέξτε πριν από την πρώτη αποστολή «Ενεργοποίηση παρακολούθησης συμμετοχών». Τότε φιλτράρετε τη λίστα παραληπτών με τα «Όσους ολοκλήρωσαν την έρευνα», «Όσους δεν ανταποκρίθηκαν» και «Όσους ανταποκρίθηκαν μερικώς», και ένα δεύτερο email πηγαίνει μόνο σε όσους δεν έχουν ανοίξει τον προσωπικό τους σύνδεσμο: στο «Αποστολή email σε συμμετέχοντες που» διαλέξτε «Δεν έχουν ανταποκριθεί στην πρόσκληση μέσω email». Αυτή την υπενθύμιση τη στέλνετε εσείς, αφού αυτόματες υπενθυμίσεις δεν υπάρχουν, και δεν τη λαμβάνει όποιος άνοιξε τον σύνδεσμο και σταμάτησε.

Χωρίς παρακολούθηση καμία απάντηση δεν συνδέεται με παραλήπτη: το «Όσους δεν ανταποκρίθηκαν» δείχνει όλη τη λίστα, τα άλλα δύο φίλτρα κανέναν, και το δεύτερο email φτάνει και σε όσους απάντησαν. Με την παρακολούθηση βλέπετε ποιος απάντησε, και το υποσέλιδο της πρόσκλησης το λέει· μην αποκαλείτε λοιπόν την έρευνα ανώνυμη, πείτε ότι τα αποτελέσματα παρουσιάζονται μόνο συγκεντρωτικά. Δείτε και πώς γράφετε και στέλνετε την πρόσκληση.

Σύνδεσμος, ενσωμάτωση σε ιστότοπο και ομάδες σε Viber ή Facebook

Η καρτέλα «Link έρευνας» δίνει έναν σύνδεσμο για όλους. Ενσωματώστε την έρευνα στον ιστότοπό σας («Ενσωμάτωση σε ιστότοπο»), μοιραστείτε τη με τα κουμπιά για Facebook, X και LinkedIn ή επικολλήστε τον σύνδεσμο σε newsletter και σε ομάδες Viber ή Facebook. Για αφίσα ή απόδειξη φτιάξτε κωδικό QR από τον σύνδεσμο: στο πρόγραμμα Business στη «Διανομή» > «Link έρευνας», στα άλλα προγράμματα με οποιαδήποτε γεννήτρια κωδικών QR.

Η κοινοποίηση φέρνει περισσότερες απαντήσεις, όχι αντιπροσωπευτικό δείγμα

Η κοινοποίηση φέρνει απαντήσεις από όσους διάλεξαν μόνοι τους να συμμετάσχουν: δείγμα ευκολίας ή αυτοεπιλογής. Η μεροληψία επιλογής μπορεί να είναι μεγάλη και κανείς δεν ξέρει την πιθανότητα του καθενός να μπει στο δείγμα, όπως κατέληξε το 2013 μια ομάδα εργασίας της AAPOR για τη μη πιθανοτική δειγματοληψία. Γι’ αυτό δεν έχει νόημα να υπολογιστεί περιθώριο σφάλματος για όλο το δείγμα: περιγράφει μόνο τη διακύμανση της τυχαίας δειγματοληψίας (Pew Research Center, 2016).

Αν ζητήσετε να προωθήσουν τον σύνδεσμο όσοι απάντησαν (δειγματοληψία χιονοστιβάδας), ίσως φτάσετε σε μια σπάνια ομάδα, αλλά σε ανθρώπους σαν τους πρώτους. Κρατήστε την ερώτηση φίλτρου και μην αποκαλείτε το δείγμα αντιπροσωπευτικό. Για περισσότερες απαντήσεις, δείτε εννέα συμβουλές για περισσότερους συμμετέχοντες.

Ερώτηση φίλτρου που δεν προδίδει την «κατάλληλη» απάντηση

Η ερώτηση φίλτρου ανοίγει την έρευνα και ελέγχει αν ο συμμετέχων πληροί τα κριτήρια. Είναι κλειστού τύπου, υποχρεωτική, με ουδέτερες επιλογές, ώστε καμία να μη μοιάζει με αυτή που θέλετε να ακούσετε. Η πρόσκληση λέει το θέμα, όχι την απάντηση που ανοίγει την πόρτα: γράψτε μια εισαγωγή που δεν προδίδει την απάντηση και μην εξηγείτε σε κανέναν γιατί αποκλείστηκε.

Διαλέξτε τον τύπο «Μία απάντηση» (ή «Πτυσσόμενα μενού») με «Υποχρεωτική απάντηση». Ένας κανόνας σε τέτοια ερώτηση μπορεί να περιλαμβάνει πολλές επιλογές και εφαρμόζεται αν επιλέχθηκε οποιαδήποτε. Το υποχρεωτικό μετράει: το «Επόμενο» ελέγχει πρώτα τη σελίδα και μετά εφαρμόζει τους κανόνες, και η συνθήκη «Ισούται με» δεν ταιριάζει σε κενή απάντηση, οπότε όποιος αφήσει κενή μια προαιρετική ερώτηση φίλτρου μπαίνει κατευθείαν στην κύρια έρευνα. Αποφύγετε τις «Πολλαπλές απαντήσεις», όπου ο κανόνας ταιριάζει μόνο στον ακριβή συνδυασμό που σημειώθηκε.

Πόσες φορές αγοράσατε από το [όνομα καταστήματος] τους τελευταίους 12 μήνες;
Καμία / Μία / 2–5 φορές / Περισσότερες από 5 φορές

Περνά το φίλτρο κάθε απάντηση εκτός από το «Καμία», ενώ το «Είστε πελάτης του [όνομα καταστήματος]; Ναι / Όχι» δείχνει τι θέλετε να ακούσετε.

Οι Chandler και Paolacci (2017) βρήκαν ότι, όταν πληρωμένοι εργαζόμενοι online πλατφορμών δήλωναν οι ίδιοι αν πληρούν φανερά κριτήρια, κάποιοι απαντούσαν αναληθώς για να γίνουν δεκτοί, ιδίως όταν ζητούνταν σπάνιες ομάδες. Αν δίνετε δώρο ή αμοιβή, βάλτε την ερώτηση φίλτρου ανάμεσα σε δύο ή τρεις παρόμοιες, π.χ. για δύο ή τρία καταστήματα, με αρκετές πειστικές απαντήσεις που δεν περνούν. Το να κρύψετε το θέμα δεν είναι λύση: ξοδεύει προσκλήσεις σε ανθρώπους που δεν θα περάσουν. Ο αποκλεισμένος μπορεί και να ξαναδοκιμάσει από άλλον browser ή άλλη συσκευή χωρίς να το εντοπίσει τίποτα: η προεπιλεγμένη ρύθμιση «Επιτρέπεται μόνο μία απάντηση ανά συσκευή (PC, tablet ή κινητό)» αναγνωρίζει μόνο τον ίδιο browser, όπου ξανανοίγει η ίδια απάντηση, και στη συμμετοχή αποθηκεύεται η χώρα, όχι η διεύθυνση IP.

Κανόνες λογικής: πώς ολοκληρώνεται η έρευνα για όσους δεν πληρούν τα κριτήρια

Βάλτε την υποχρεωτική ερώτηση φίλτρου μόνη της στην πρώτη σελίδα, με κανόνα «Η έρευνα να ολοκληρώνεται» για τις απαντήσεις που δεν περνούν. Αυτή είναι η βασική έξοδος· η εναλλακτική είναι μια σύντομη σελίδα αποκλεισμού, αν θέλετε να κάνετε στους αποκλεισμένους μία ή δύο ερωτήσεις.

Τους κανόνες τους ορίζετε στην καρτέλα «Κανόνες λογικής της έρευνας» (δείτε πώς λειτουργεί η λογική διακλάδωσης). Για την ερώτηση φίλτρου έχουν σημασία τρία πράγματα:

• Τα «Να μεταβαίνει στη σελίδα», «Να μεταφέρεται στο URL» και «Η έρευνα να ολοκληρώνεται» εφαρμόζονται με το «Επόμενο»· η ερώτηση φίλτρου θέλει λοιπόν δική της σελίδα, όχι την τελευταία, που έχει «Υποβολή» αντί για «Επόμενο».
• Η μετάβαση οδηγεί σε σελίδα, ποτέ σε μία ερώτηση.
• Κάθε κανόνας έχει έναν στόχο· μια ερώτηση μπορεί να έχει πολλούς κανόνες.

Το «Η έρευνα να ολοκληρώνεται» τερματίζει την έρευνα χωρίς να ελέγξει τις υπόλοιπες ερωτήσεις. Η έρευνα έχει μία σελίδα ολοκλήρωσης («Προεπιλεγμένη σελίδα 'Ευχαριστούμε'», «Προσαρμοσμένη σελίδα 'Ευχαριστούμε'», «Αυτόματη μεταφορά στο URL» ή «Προώθηση έρευνας σε φίλο»), οπότε γράψτε τη και για τις δύο ομάδες.

Η σελίδα για τους αποκλεισμένους μπαίνει τελευταία και θέλει περισσότερους κανόνες: για όσους δεν περνούν, «Να μεταβαίνει στη σελίδα» προς αυτήν και έναν κανόνα «Να μην εμφανίζεται η σελίδα» για κάθε κύρια σελίδα· για όσους περνούν, «Να μην εμφανίζεται η σελίδα» για τη σελίδα αποκλεισμού. Η «Υποβολή» ελέγχει κάθε σελίδα που δεν έκρυψε η λογική, ακόμη και όσες προσπέρασε μια μετάβαση: χωρίς αυτούς τους κανόνες, μια κενή υποχρεωτική ερώτηση σε κύρια σελίδα θα έστελνε τον αποκλεισμένο πίσω εκεί.

Το «Να μεταφέρεται στο URL» δεν υποβάλλει την έρευνα: ο συμμετέχων λείπει από τα αποτελέσματα και την καταμέτρηση, και όσα απάντησε μπορεί να φανούν μόνο με το «Να συμπεριλαμβάνονται οι ημιτελείς απαντήσεις», αν τα έστειλε ο browser. Χρησιμοποιήστε το μόνο αν δεν θέλετε τους αποκλεισμένους στα αποτελέσματα.

Μη δοκιμάζετε τις εξόδους στην «Προεπισκόπηση»: εκτελεί τους κανόνες, αλλά δεν ελέγχει τις υποχρεωτικές ερωτήσεις. Κάντε την έρευνα «Ενεργή» και απαντήστε δύο φορές από τον κανονικό σύνδεσμο, μία περνώντας το φίλτρο και μία όχι, κάθε φορά σε νέο ιδιωτικό παράθυρο: στον ίδιο browser ανοίγει από προεπιλογή η προηγούμενη συμμετοχή για αλλαγές. Οι δοκιμές μετρούν στο όριο ως ολοκληρωμένες συμμετοχές· κρατήστε τις έξω από τα ποσοστά της πιλοτικής έρευνας.

Μετρήστε χωριστά όσους αποκλείστηκαν

Όποιος αποκλείστηκε δεν μετρά ως ολοκληρωμένη απάντηση. Τα Standard Definitions της AAPOR τον κατατάσσουν στην κατηγορία «screened out», εκτός του πληθυσμού της έρευνας. Γράψτε λοιπόν «120 κατάλληλοι ολοκλήρωσαν, 212 αποκλείστηκαν», όχι ένα σύνολο. Με τη βασική έξοδο ή τη σελίδα αποκλεισμού, οι αποκλεισμένοι βρίσκονται στις ολοκληρωμένες συμμετοχές· για να δείτε μόνο τους κατάλληλους, φιλτράρετε τα αποτελέσματα («Εμφάνιση μόνο απαντήσεων») κρατώντας τις απαντήσεις που περνούν.

Με email και ενεργή παρακολούθηση, οι αποκλεισμένοι μετρούν και στο «Όσους ολοκλήρωσαν την έρευνα» και στο ποσοστό της οθόνης «Στατιστικά email»· κανένα από τα δύο δεν δίνει το ποσοστό όσων πληρούν τα κριτήρια.

Αν κάνετε κλήρωση με δώρα, να συμμετέχει όποιος απαντά στην ερώτηση φίλτρου, είτε περνά είτε όχι, και πείτε το στην πρόσκληση: αν κερδίζουν μόνο οι κατάλληλοι, όλοι έχουν λόγο να παρουσιαστούν ως κατάλληλοι. Το Survey.gr δεν έχει ενσωματωμένη κλήρωση, και οι κανόνες για διαγωνισμούς με δώρα διαφέρουν ανά χώρα· ελέγξτε όσους ισχύουν για εσάς.

Ούτε ποσοστώσεις ανά ομάδα έχει το Survey.gr: για 60 νέους και 60 τακτικούς πελάτες, ελέγχετε τους αριθμούς στα φιλτραρισμένα αποτελέσματα και σταματάτε να προσκαλείτε μια ομάδα μόλις συμπληρωθεί.

Πιλοτική έρευνα: μετρήστε πόσοι πληρούν τα κριτήρια

Πριν από την κύρια αποστολή, προσκαλέστε μια μικρή ομάδα από το ίδιο κανάλι. Η πιλοτική έρευνα μετρά τρία ποσοστά: το ποσοστό έναρξης (όσοι προσκεκλημένοι απαντούν στην ερώτηση φίλτρου), το ποσοστό όσων πληρούν τα κριτήρια (incidence rate, από όσους απάντησαν στο φίλτρο) και το ποσοστό ολοκλήρωσης (όσοι κατάλληλοι φτάνουν στην «Υποβολή»).

Οι βέλτιστες πρακτικές της AAPOR συνιστούν προέλεγχο με ανθρώπους σαν τους ερωτώμενούς σας και δοκιμή κάθε διαδικασίας, όμως οι Presser και συνεργάτες (2004) παρατήρησαν ότι ο προέλεγχος συστήνεται πολύ συχνότερα απ’ όσο γίνεται.

Τεκμηριωμένο ελάχιστο μέγεθος πιλοτικής έρευνας δεν υπάρχει· αρκεί να πληρούν τα κριτήρια αρκετοί ώστε το ποσοστό να έχει νόημα. Το «Να συμπεριλαμβάνονται οι ημιτελείς απαντήσεις» δείχνει μέχρι πού έφτασαν οι συμμετέχοντες και, στο email με παρακολούθηση, το «Όσους ανταποκρίθηκαν μερικώς» ποιοι σταμάτησαν. Τα ποσοστά είναι ενδεικτικά: στείλτε τις κύριες προσκλήσεις σε δύο ή τρία κύματα και υπολογίστε ξανά μετά το πρώτο.

Πόσες προσκλήσεις χρειάζεστε;

Ο υπολογισμός ισχύει μόνο όπου μετράτε τις προσκλήσεις: λίστα email, κλειστή ομάδα, κωδικός τυπωμένος σε γνωστό αριθμό αποδείξεων. Για ανοιχτό σύνδεσμο δεν υπολογίζετε προσκλήσεις· ελέγχετε στα αποτελέσματα πόσοι κατάλληλοι ολοκλήρωσαν και κλείνετε την έρευνα όταν είναι αρκετοί.

Προσκλήσεις = ολοκληρωμένες απαντήσεις που χρειάζεστε ÷ (ποσοστό έναρξης × ποσοστό όσων πληρούν τα κριτήρια × ποσοστό ολοκλήρωσης)

Ο αριθμός που χρειάζεστε βγαίνει από την ανάλυση που σχεδιάζετε, κυρίως από τη μικρότερη ομάδα για την οποία θα δώσετε αποτελέσματα.

Παράδειγμα, όχι σημείο αναφοράς: χρειάζεστε 120 ολοκληρωμένες απαντήσεις από κατάλληλους, και η πιλοτική έρευνα έδειξε ότι το 20% των προσκεκλημένων απαντά στην ερώτηση φίλτρου, το 40% από αυτούς πληροί τα κριτήρια και το 85% των κατάλληλων ολοκληρώνει. 120 ÷ (0,20 × 0,40 × 0,85) ≈ 1.765 προσκλήσεις, στρογγυλεμένες προς τα πάνω.

Αν διαιρέσετε τον στόχο μόνο με το ποσοστό όσων πληρούν τα κριτήρια (500 με 50% δίνει 1.000), βρίσκετε πόσοι πρέπει να απαντήσουν στο φίλτρο· οι προσκλήσεις πρέπει να καλύψουν και όσους δεν ξεκινούν και όσους σταματούν στη μέση.

Με το Δωρεάν πρόγραμμα μια έρευνα δέχεται έως 500 συμμετοχές (δείτε τα όρια του Δωρεάν προγράμματος). Μετρούν όσοι βγαίνουν με «Η έρευνα να ολοκληρώνεται» ή από τη σελίδα αποκλεισμού· όχι όσοι μεταφέρθηκαν με «Να μεταφέρεται στο URL» ούτε οι κατάλληλοι που σταμάτησαν. Στο παράδειγμα μετρούν περίπου 332 συμμετοχές (212 αποκλεισμένοι και 120 κατάλληλοι).

Κάθε πρόγραμμα έχει και μηνιαίο όριο προσκλήσεων μέσω email, για όλο τον λογαριασμό, και η καρτέλα «Διανομή μέσω email» δείχνει πόσες σας μένουν αυτόν τον μήνα. Οι παραλήπτες πέρα από το όριο δεν λαμβάνουν email: μια μεγαλύτερη λίστα θέλει κύματα σε περισσότερους μήνες ή μεγαλύτερο πρόγραμμα. Στο ποσοστό έναρξης μετρήστε μόνο όσες προσκλήσεις έφυγαν: στα «Στατιστικά email» τα «Απεσταλμένα email» περιλαμβάνουν και όσους έμειναν εκτός λόγω του ορίου, τα «Παραδόθηκαν» όχι.

Ελέγξτε την έρευνα σε κινητό πριν τη στείλετε

Πολλοί ανοίγουν τις έρευνες από το κινητό, στα εμπορικά online δείγματα συχνά οι περισσότεροι· δοκιμάστε την έρευνά σας σε κινητό και κρατήστε τη σύντομη. Όσοι απαντούν μόνο από κινητό είναι συνήθως νεότεροι και μοιάζουν με ομάδες που προσεγγίζονται δύσκολα, και το μεγαλύτερο σφάλμα μέτρησης σε κινητά και tablet οφείλεται στο ποιοι τα χρησιμοποιούν, όχι στην οθόνη (Lugtig, Toepoel και Amin, 2016· Lugtig και Toepoel, 2016).

Αποφύγετε τους φαρδιούς πίνακες, όπως μια ερώτηση «Πίνακας» με πολλές στήλες. Η «Προεπισκόπηση» ανοίγει μόνο για εσάς και τα μέλη της ομάδας σας, οπότε κάντε μία δοκιμαστική συμμετοχή από τον κανονικό σύνδεσμο στο κινητό.

Συνοπτικά

Γράψτε τον κανόνα, βρείτε τα κανάλια όπου είναι αυτοί που ψάχνετε, ελέγξτε τα κριτήρια με μία υποχρεωτική ερώτηση και κανόνα «Η έρευνα να ολοκληρώνεται», κάντε πιλοτική έρευνα και υπολογίστε τις προσκλήσεις όπου τις μετράτε. Ο σύνδεσμος που κοινοποιείται φέρνει περισσότερες απαντήσεις, όχι πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα.

Ξεκινήστε από το πρότυπο ερωτηματολογίου έρευνας αγοράς παρακάτω: προσθέστε την ερώτηση φίλτρου σε νέα πρώτη σελίδα, με κανόνα «Η έρευνα να ολοκληρώνεται».

Διαβάστε ακόμα

• Δειγματοληπτικό σφάλμα και μεροληψία: η διαφορά και πώς τα μειώνετε
• Gamification σε ερωτηματολόγια: πότε βοηθά και πότε βλάπτει τα δεδομένα
• Σχεδιασμός ερωτηματολογίου για κινητά: τι δείχνουν οι έρευνες